Międzynarodowy Trybunał Karny. Przypomnienie decyzji z 21 listopada 2024 r.
1. Podstawy formalne i zakres decyzji
Dnia 21 listopada 2024 roku I Izba Przygotowawcza Międzynarodowego Trybunału Karnego (Pre-Trial Chamber I) jednogłośnie wydała nakazy aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu oraz byłego ministra obrony Joawa Galanta. Nakazy wydano na wniosek Prokuratora MTK Karima A.A. Khana KC złożony 20 maja 2024 r. Izba jednocześnie odrzuciła dwa zastrzeżenia jurysdykcyjne złożone przez Państwo Izrael:
• Odrzucono wniosek kwestionujący jurysdykcję MTK nad obywatelami Izraela w oparciu o porozumienia z Oslo,
potwierdzając jurysdykcję terytorialną Trybunału nad Strefą Gazy, Zachodnim Brzegiem i Wschodnią
Jerozolimą.
• Odrzucono żądanie Izraela o wycofanie lub ponowne zawiadomienie w trybie art. 18 ust. 1 Statutu Rzymskiego,
uznając, że Izrael był należycie powiadomiony o toczącym się śledztwie od 2021 roku.
2. Skatalogowane zarzuty i kwalifikacja prawna
Izba uznała, że istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić (reasonable grounds to believe), iż obaj podejrzani ponoszą odpowiedzialność karną jako współsprawcy (art. 25 ust. 3 lit. a Statutu Rzymskiego) za czyny popełnione od co najmniej 8 października 2023 r. do co najmniej 20 maja 2024 r.:
Kluczowe ustalenie faktyczne Izby Przygotowawczej:
Izba ustaliła, że ograniczenia w dostawach pomocy humanitarnej nie były podyktowane wymogami militarnymi, lecz stanowiły rozmyślne działanie władz. Nawet gdy zezwalano na minimalną pomoc pod presją międzynarodową, warunki jej dystrybucji czyniły ją całkowicie niewystarczającą do zaspokojenia
podstawowych potrzeb biologicznych ludności.
3. Skutki procesowe i zobowiązania międzynarodowe
• Obowiązek aresztowania i ekstradycji (Art. 86 i 89 Statutu): Wszystkie 125 państw-stron Statutu Rzymskiego (w tym Polska i kraje UE) są prawnie zobowiązane do zatrzymania i przekazania B. Netanjahu oraz J. Galanta w razie ich pojawienia się na ich terytorium.
• Brak immunitetu (Art. 27 Statutu): Zgodnie ze Statutem Rzymskim oficjalne stanowisko głowy państwa lub rządu nie zwalnia z odpowiedzialności karnej ani nie stanowi przeszkody dla jurysdykcji MTK.
• Zakaz procesów in absentia: MTK nie może przeprowadzić procesu zaocznego. Postępowanie procesowe i potwierdzenie zarzutów mogą nastąpić wyłącznie po fizycznym doprowadzeniu podejrzanych przed oblicze sądu w Hadze.
