W obliczu agresywnego fałszowania historii II wojny światowej warto przypomnieć próbę publicznego oskarżenia żołnierzy Armii Krajowej o zamordowanie 80 żydów.
Rok 2013: Sławomir Zawiślak - prezes ŚZŻAK Okręg Zamość - interweniował w sprawie fałszywego oskarżenia żołnierzy Armii Krajowej. Oczyszczono dobre imię żołnierzy AK i mieszkańców Zamojszczyzny.
Przed Sądem Okręgowym w Zamościu toczył się spór prawny pomiędzy Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość a Stowarzyszeniem Panorama Kultur. Postępowanie dotyczyło nieprawdziwych informacji zamieszczonych w przewodniku „Śladami Żydów. Lubelszczyzna”, w którym bezpodstawnie oskarżono żołnierzy Armii Krajowej oraz mieszkańców podhrubieszowskich Uchań o wymordowanie w lipcu 1944 roku około 80 ukrywających się Żydów.
W wyniku zawartej przed sądem ugody wydawca został zobowiązany do opublikowania oficjalnych przeprosin oraz sprostowania w mediach ogólnopolskich, a także do wysłania erraty do wszystkich bibliotek i księgarń, do których trafiła publikacja.
Geneza sporu: Publikacja powstała m.in. przy współpracy Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie, Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz Muzeum Historii Żydów Polskich. Tekst przygotowywała dr Marta Kubiszyn z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. W wydanym materiale znalazło się sformułowanie zarzucające partyzantom AK i lokalnej ludności otoczenie i zamordowanie ukrywającej się grupy żydowskiej na dwa tygodnie przed końcem okupacji niemieckiej.
Ustalenia historyczne: Twórcy oraz wydawca publikacji przyznali, że teza o wymordowaniu 80 osób przez AK nie miała żadnych podstaw w materiałach źródłowych i tłumaczyli jej pojawienie się samowolnym działaniem redaktora („błędem redaktorskim”) po etapie weryfikacji historycznej. Z dostępnych dokumentów wynika, że zginęło wówczas prawdopodobnie 6 osób, a sprawcami byli członkowie bandy, którzy po wkroczeniu Armii Czerwonej wstąpili do Milicji Obywatelskiej.
Droga do ugody: Ponieważ ośmiomiesięczne negocjacje ugodowe nie przyniosły rezultatu z powodu odmowy wydawcy na publikację sprostowania w prasie ogólnokrajowej, kombatanci z Zamojszczyzny skierowali sprawę na drogę sądową. Sąd Okręgowy w Zamościu zobowiązał stronę pozwaną do pełnego zadośćuczynienia żądaniom strony kombatanckiej.
W wydanym oświadczeniu Prezydium Zarządu ŚZŻAK Okręg Zamość podkreśliło, że wyrok i zawarta ugoda powinny być przestrogą dla wszystkich autorów i wydawców, którzy poprzez nierzetelność i fałszowanie faktów historycznych godzą w dobre imię żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego oraz narodu polskiego.
Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość
Strona internetowa: akzamosc.pl
